رسيد ، ياد كرده بودند كه : ريع « 1 » و زرع همدان از آفتى خالى نيست ، كاهى در كشت ، كاهى در زرع ، كاهى در درخت ، كاهى در ميوه . و به زبان عجم « 2 » ذكر كرده بودند ، كه : ( كشت همدان يام بكشت ، يام بورزست ، يام بدروجه از آفت خالى نب ) . و از زمين عرب « 3 » جز از عشرى چيزى ديكر نستده‌اند ؛ و اين وظايف و وضآئع « 4 » و مساحت در زمين عجم بوده است » . و همچنين درين كتاب قصّهء مضحكهء آورده است ، و آن اينست ، كه : « طاهر بن الحسين « 5 » ، بنزديك عبد الرحمن بن جبلهء انبارى « 6 » به شهر همدان حاضر

--> از زمينهاى آفت‌زده خراج دريافت نمىشود ، و از آنجايى كه ديوان خراج اسلامى بر طبق ديوان خراج ساسانى تنظيم شده بود ، از حجاج خواستند بر طبق دستور و روش متداول عمل نمايد . ( 1 ) . ريع : محصول . ( 2 ) . مقصود زبان پهلوى / فهلوى است . ( 3 ) . يعنى زمينهاى كشاورزى عربهاى مهاجر و ساكن در همدان ، كه داراى زمينهاى كشاورزى بوده‌اند . ( 4 ) . وضائع : جمع « وضع » يعنى احكام و قوانين موضوعه . ( 5 ) . طاهر بن الحسين بن مصعب بن زريق ، أبو طلحة الخزاعى ، مشهور بن ذو اليمينين ( - دارنده دو دست راست ) ، سپهسالار ارتش مأمون ، و فرمانده لشكريان او در جنگ با برادرش امين ، كه به پيروزى او انجاميد ، و بدستورش سر امين را از تن جدا كردند . او به شجاعت و سخاوت و كرم و سخنورى معروف بود ، عمر طولانى نمود و در سال 207 ه درگذشت . ( 6 ) . در اصل ، ( حبلهء انباوى ) و صحيح آن « عبد الرحمن بن جبلة انبارى » است ، كه از فرماندهان لشكر امين در جنگ با مأمون بود ، و امين او را بهمراه 20000 تن به مقابله با طاهر بن الحسين فرستاد ، و در جنگى كه در نزديكى همدان رخ داد از طاهر شكست خورد .